Ένα βιβλίο, δυο συγγραφείς, 10+1 ερωτήσεις…

Ένα βιβλίο, δυο συγγραφείς, 10+1 ερωτήσεις…

Το Μακεδονικό – Σκοπιανό με λίγα λόγια αναλύεται σε ένα από τα πιο ευπώλητα βιβλία των τελευταίων εβδομάδων που απαντά σε 11 βασικά ερωτήματα. Συγγραφείς του, δυο άνθρωποι που έλκουν την καταγωγή τους από τα Γιάννενα. Ο Κωστής Καρπόζηλος είναι ιστορικός, διευθυντής των Αρχείων Σύγχρονης Κοινωνικής Ιστορίας (ΑΣΚΙ). O Δημήτρης Χριστόπουλος είναι Πρόεδρος της Διεθνούς Ομοσπονδίας Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και αναπληρωτής καθηγητής στο Τμήμα Πολιτικής Επιστήμης και Ιστορίας του Παντείου Πανεπιστήμιου.

Εν όψει της παρουσίασης του βιβλίου των Κωστή Καρπόζηλου και Δημήτρη Χριστόπουλου «10 +1 ερωτήσεις και απαντήσεις για το Μακεδονικό» (Εκδόσεις Πόλις) που θα πραγματοποιηθεί την Παρασκευή 25/5/2018 και ώρα 20:30 μ.μ. στο Συνεδριακό Κέντρο της Περιφέρειας Ηπείρου (Ν. Ζέρβα 28-30, 2ος όροφος, εντός Στοάς Σάρκας), θέσαμε πολύ λιγότερες ερωτήσεις στους δύο συγγραφείς ώστε να σχηματίσετε μια ιδέα για το πως προσεγγίζουν το θέμα των τελευταίων μηνών… 

Χωρίς απάντηση σε δέκα ερωτήσεις, αλλά με μία ερώτηση και μία απάντηση… Τι λέει αυτό το βιβλίο με δυο λόγια;

ΚΚ (Κωστής Καρπόζηλος): Λέει δύο πράγματα. Πρώτον, ότι πρέπει να συζητάμε με επιχειρήματα και δίχως να κρυβόμαστε πίσω από έναν επιφανειακό συναισθηματισμό που μας έχει οδηγήσει σε αδιέξοδα. Δεύτερον, ότι στο ζήτημα του Μακεδονικού η Ελλάδα από τη δεκαετία του 1990 βρέθηκε «εν αδίκω»: αρνήθηκε το δικαίωμα του αυτοπροσδιορισμού ενός γειτονικού λαού, εξέθρεψε τον εθνικισμό εντός και εκτός συνόρων, και δημιούργησε μία διπλωματική περιπλοκή που μας απασχολεί κοντά 30 χρόνια τώρα.

ΔΧ (Δημήτρης Χριστόπουλος): Συμπληρωματικά στην απάντηση του Κωστή, το βιβλίο λέει ότι δεν πρέπει να επαναπαυόμαστε στη σιγουριά που μας δίνουν οι «αλήθειες» μας αλλά να ψάχνουμε να δούμε γιατί δεν πείθουμε, γιατί αποτυγχάνουμε να δείξουμε τα δίκια μας. Στο Mακεδονικό, η Ελλάδα νομίζει διαρκώς ότι στραβός είναι ο γιαλός και πως αυτή δεν αρμενίζει ποτέ στραβά. Κάτι πάει λάθος όμως. Τέλος, το βιβλίο μας λέει πως αυτήν τη στιγμή η Αθήνα πρέπει να εκμεταλλευθεί την εξαιρετική συγκυρία μιας τέτοιας κυβέρνησης στα Σκόπια που πραγματικά θέλει λύση, ώστε να κλείσει ένα σημαντικό ζήτημα το οποίο κατανάλωσε δυσανάλογα μεγάλο πολιτικό και διπλωματικό κεφάλαιο τα τελευταία 27 χρόνια. Έχουμε σοβαρά ζητήματα δίπλα μας και μπροστά μας. Ας κάνουμε οικονομία.

 

Ποιος ο μεγαλύτερος εγχώριος ελληνικός μύθος γύρω από το Σκοπιανό – Μακεδονικό;

ΚΚ: Ο εγκλωβισμός στην αρχαιότητα και στην κληρονομιά του Μεγάλου Αλεξάνδρου. Στο βιβλίο προσπαθούμε να δείξουμε ότι το «μακεδονικό ζήτημα» είναι μια σύγχρονη υπόθεση που σχετίζεται με το τέλος της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Από τον 19ο αιώνα έως πολύ πρόσφατα, οι ανταγωνιστικοί εθνικισμοί γύρω από τη Μακεδονία δεν ανέφεραν τον Μέγα Αλέξανδρο ή την αρχαία Μακεδονία ως τεκμήριο των σύγχρονων διεκδικήσεών τους. Σήμερα στην Ελλάδα όσοι αντιδρούν στην επίλυση του ονοματολογικού επικαλούνται την αρχαία ιστορία. Ε, αυτό είναι μία στρέβλωση.

ΔΧ. Οι ταυτότητες των εθνών συγκροτήθηκαν στον 19ο αιώνα επινοώντας τις παραδόσεις τους, όπως λέει ο μεγαλύτερος ιστορικός του 20ου αιώνα, ο Ε. Χομπσμπάουμ. Το μακεδονικό ζήτημα, όπως λέει κι ο Κωστής, καταρχήν είναι θέμα που σχετίζεται με την διάλυση της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας στα τέλη του 19ου και αρχές 20ου. Μόνο στην Οθωμανική Αυτοκρατορία, η Μακεδονία ήταν μία, δηλαδή Οθωμανική. Έκτοτε, είναι χωρισμένη ανάμεσα σε τρία κράτη . Ένας άλλος επικίνδυνος μύθος λοιπόν είναι ότι η Μακεδονία είναι μια και Ελληνική. Δεν είναι μία, ούτε μόνο Ελληνική.

 

Είναι όντως ευκαιρία να επιλυθεί το ονοματολογικό πρόβλημα ή είναι μια ακόμα αυταπάτη της κυβέρνησης του Τσίπρα που μπορεί να συνδέεται και με άλλα ανταλλάγματα;

ΔΧ. Μην πάει ο νους σας σε συνωμοσίες. Φυσικά, αν λυθεί το Μακεδονικό, η Ελλάδα θα βρεθεί με άλλον αέρα σε διαπραγματεύσεις για κρίσιμα ζητήματα στη διεθνή σκακιέρα και στην ΕΕ. Αυτό είναι μια κρίσιμη παράπλευρη θετική διάσταση που θα αξιοποιηθεί αν ποτέ έρθει η στιγμή. Δεν είναι όμως η αιτία της διαπραγμάτευσης.

KΚ: Εφόσον έχουμε διαπραγματεύσεις τότε όντως είναι μια ευκαιρία. Ευκαιρία που σχετίζεται με την ευνοϊκή συγκυρία μίας αντιεθνικιστικής κυβέρνησης στην ΠΓΔΜ και μία κυβέρνηση στην Ελλάδα που είναι πολύ μακριά από το κλίμα που επικρατούσε στις αρχές της δεκαετίας του 1990.

 

Και ξαφνικά μάθαμε το Ίλιντεν…

ΚΚ: Και έχουμε να μάθουμε ακόμα πολλά. Μια σημείωση: η αντιπολίτευση ισχυρίζεται ότι το Ίλιντεν νομιμοποιεί τον αλυτρωτισμό των γειτόνων. Ωραία. Ακόμα και αν ισχύει αυτό -που δεν ισχύει- μήπως για πρώτη φορά αναγνωρίζουμε ότι από τις αρχές του 20ου αιώνα υπάρχει ένα Μακεδονικό έθνος που ήθελε μία αυτόνομη κρατική Μακεδονική οντότητα; Είναι και αυτό μια πρόοδος…

ΔΧ. Το Ίλιντεν για τους γείτονες είναι ο συστατικός εθνικός μύθος. Κάτι σαν το λάβαρο του Παλαιών Πατρών Γερμανού στα καθ’ ημάς. Κοιτάξτε τώρα, η Ελλάδα εδώ έχει ένα θέμα: από την μια πλευρά κατηγορεί την γειτονική πλευρά για εθνικό αλυτρωτισμό κι από την άλλη δεν αναγνωρίζει το έθνος στο όνομα της ανυπαρξίας «μακεδονικής ταυτότητας». Χρεώνουμε αλυτρωτισμό σε ένα έθνος που δεν αναγνωρίζουμε… Το Ίλιντεν νομίζω πως δύσκολα θα αντέξει στη διαπραγμάτευση διότι η αντιπολίτευση σε Αθήνα και Σκόπια δεν το θέλει, ακόμη κι αν οι κυβερνήσεις το εξετάζουν. Ειδικά στα Σκόπια, αν τελικώς γίνει δεκτή η ελληνική αξίωση για συνταγματική αναθεώρηση, θα υπάρχει μεγάλη δυσκολία να βρεθεί ονομασία που θα έχει τη συναίνεση της αντιπολίτευσης. Γι’ αυτό δεν είμαι πολύ αισιόδοξος…

Μακάρι όμως να γυρίσουμε σελίδα και να επικεντρωθούμε σε αυτά που μας καίνε κι όχι σε προβλήματα για τα οποία περισσότερο φταίει το στραβό μας το κεφάλι.

 

Με τους συγγραφείς θα συζητήσουν οι κ.κ.: Λάμπρος Φλιτούρης, Επίκουρος Καθηγητής Ευρωπαϊκής Ιστορίας του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων και Μωυσής Ελισάφ, Καθηγητής Ιατρικής του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων.

Όπως τονίζεται σε ανακοίνωση του Ομίλου Κοινωνικού και Πολιτικού Προβληματισμού Ιωαννίνων: Οι συγγραφείς επιχειρούν να διεισδύσουν με τόλμη και προσωπική ευθύνη στις καταγωγικές ρίζες του προβλήματος έχοντας πλήρη γνώση της συνθετότητας αλλά και της λεπτότητας του ζητήματος. Έχουν ωστόσο πλήρη επίγνωση της ανάγκης το πρόβλημα να λυθεί. Και για το λόγο αυτό επιχειρούν να αγγίξουν ‘’τον τύπον των ήλων’’ του προβλήματος. Και φέρνουν στην επιφάνεια τις άγνωστες πτυχές του προκειμένου η κοινή γνώμη, που αναδείχθηκε ένας από τους κύριους διαχειριστές του, καλύτερα ενημερωμένη να συμβάλλει στην ορθότερη διευθέτηση του.

Show Buttons
Hide Buttons