«Δημοκρατία με δήμο ή χωρίς δήμο;» Άρθρο – παρέμβαση του Μωυσή Ελισάφ

«Δημοκρατία με δήμο ή χωρίς δήμο;» Άρθρο – παρέμβαση του Μωυσή Ελισάφ

Ένα μανιφέστο, ιδέα ή πρόπλασμα της πολιτικής διακήρυξης που προετοιμάζεται να θέσει σύντομα σε γνώση του Γιαννιώτικου λαού, όταν ανακοινώσει και την υποψηφιότητά του για το Δήμο Ιωαννιτών, καταθέτει μέσω του pbnews.gr ο καθηγητής Ιατρικής του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Μωυσής Ελισάφ.

Η ιδέα της αληθινής δημοκρατίας, όπου ο δήμος, ο λαός κατά το αρχαιοελληνικό παράδειγμα, θα είναι όχι μόνο ενεργός αλλά και κυρίαρχος, εμπεριέχεται σε αυτό το άρθρο – παρέμβαση του πρώην προέδρου του Πνευματικού Κέντρου του Δήμου Ιωαννιτών, με το οποίο επιχειρεί να γνωρίσει στην Γιαννιώτικη κοινωνία την προγραμματική πολιτική πρόταση που θα καταθέσει προς κρίση στις εκλογές του Μαΐου του 2019.

Στα όσα περιγράφει ο κ. Ελισάφ στο κείμενο που ακολουθεί, θα βρει κανείς στα παραδείγματά του, πρόσωπα και καταστάσεις που βιώνει η ελληνική δημοκρατία, σε ανώτατο επίπεδο, σε επίπεδο διακυβέρνησης, μέχρι στο αυτοδιοικητικό, χαμηλότερο επίπεδο εξουσίας. Θα βρει παραδείγματα στο σήμερα ή στο χθες, του Δήμου Ιωαννιτών, τα οποία ως μέλος της παράταξης της δημοτικής αρχής του Φίλιππα Φίλιου, είχε καταγγείλε ο κ. Ελισάφ.

«Σ’ έναν δήμο, το ζητούμενο δεν είναι η ανάδειξη και επικράτηση ενός αρχηγού, στον κλειστό και συχνά ελεγχόμενο χώρο μιας κλειστής ομάδας ημετέρων, αλλά – έστω – η ανάδειξη του επικεφαλής – γιατί όχι – μέσα από διευρυμένες διαβουλεύσεις…» σημειώνει.

Και ακολούθως, απαντώντας στην αίσθηση που κυριαρχεί το τελευταίο διάστημα στην πόλη, σε σχέση με την παράταξη της πλειοψηφίας του Δήμου, τονίζει: «Η προσπάθειά μας είναι να ανοίξουμε ένα πλατύ μέτωπο των δημοτών, προκειμένου στους δύσκολους καιρούς που διανύουμε να αντιμετωπίσουμε τα δικά μας προβλήματα ως δήμος, με τα δικά μας κριτήρια ως δημότες».

Ακολουθεί ολόκληρο το άρθρο του Μωυσή Ελισάφ:

 

 

«Αν θέλουμε μια ένδειξη της δημοκρατίας αυτή δεν μπορεί να είναι ο αριθμός των ατόμων που έχουν δικαίωμα ψήφου, αλλά ο αριθμός των εκτός της πολιτικής χώρων στους οποίους ασκείται το δικαίωμα ψήφου»

Ν. Μπόμπιο

 

Το πρόβλημα της δημοκρατίας είναι αυτό ακριβώς: η δημοκρατία με δήμο ή χωρίς δήμο. Με άλλα λόγια, η εξουσία θα ρέει από πάνω προς τα κάτω ή το αντίστροφο; Και αναλυτικότερα: Είναι οι «κλειστές ομάδες» των λίγων που αυτοπροτεινόμενες θα καθορίζουν από πάνω το «ποιος» και κυρίως το «πώς» και το «τι» της δημοκρατίας, και ο δήμος θα περιορίζεται σε ένα δημοψηφισματικού τύπου ναι η όχι ή θα αναζητήσουμε το σχήμα λειτουργίας, το οποίο θα ευνοήσει τον δημότη να έχει λόγο και στο «ποιος» και κυρίως και στο «πώς» και το «τι».

Καμιά μεταρρύθμιση δεν αποκτά βάθος και διάρκεια όταν έρχεται από πάνω προς τα κάτω. Αντίθετα, η αλλαγή που θα στηριχτεί στην αυτόνομη δράση των δημοτών, δεν αποκτά μόνο σταθερότητα, αποκτά και βιωσιμότητα και το σημαντικότερο προσαυξάνει και τη συνοχή της κοινωνίας. Είναι όμως ο δυσκολότερος δρόμος.

Συνεπώς, η ανάδειξη αρχηγών μέσα από κλειστές ομάδες, μπορεί να διαθέτει ένα είδος δημοκρατικής νομιμοφάνειας, στην ουσία όμως πλήττει τον πυρήνα της δημοκρατίας. Γιατί στην πραγματικότητα τι λένε οι κλειστές ομάδες: Εμείς θα αποφασίσουμε για το «ποιος» και το «τι». Ο δημότης θα περιορίζεται μόνο στο ή «με εμάς» ή «εναντίον μας». Σε ένα καθεστώς μάλιστα έντονης πόλωσης, η διάζευξη γίνεται ή από εδώ με τους καλούς ή από εκεί με τους κακούς.

Η συνταγή είναι δοκιμασμένη: οι κλειστές ομάδες, συχνά, και ίσως άθελά τους, γίνονται περίφρακτες πλειοψηφικές ομοιογένειες, όπου η διαφορετική άποψη δεν αντιμετωπίζεται ως μια ά λ λ η οπτική της ί δ ι α ς αλήθειας, αλλά ως αίρεση, διάσπαση, ή και αδελφοκτονία. Που πρέπει να μην υπάρξει. Και το καλύτερο, να δαιμονοποιηθεί, να φιμωθεί και εντέλει να καρατομηθεί. Στο μεταξύ ο δημότης, πηγή κάθε εξουσίας, δεν έχει παρά να επιλέξει από έτοιμη και περιορισμένη λίστα και αν δεν του αρέσει, ας το διατυπώσει έπειτα από τέσσερα χρόνια.

Υπάρχει όμως και μια άλλη πτυχή του προβλήματος που το κάνει ακόμη χειρότερο: Οι «κλειστές ομάδες» διεκδικούν τη συγκατάθεση μέρους των δημοτών, στο όνομα συνήθως ιδεολογιών που προέρχονται από αντίστοιχες πολιτικές συσπειρώσεις. Αυτό, ως ένα βαθμό, είναι κατανοητό. Όμως τα προβλήματα του δήμου έχουν τοπικά χαρακτηριστικά και απαιτούν τοπικές λύσεις, για τις οποίες αρμόδιος είναι ο δήμος των πολιτών.

Η διαχείριση των απορριμμάτων, ο τρόπος διαχείρισης της γης, η διαχείριση των νερών μας, ο τρόπος λειτουργίας της ντόπιας αγοράς, η προστασία των ηλικιωμένων, των βρεφών και των αναξιοπαθούντων, η χωροταξία, η πολεοδομία, η κυκλοφορία των αυτοκινήτων, η προστασία του περιβάλλοντος, η προστασία των μνημείων του πολιτισμού μας κ.λπ. είναι προβλήματα, η λύση των οποίων μπορεί να προσεγγιστεί μόνον από την πλειονότητα τουλάχιστον των ίδιων των δημοτών.

Όταν δε η θέληση των κλειστών ομάδων, εκφραζόμενη έστω και με δημοκρατικές διαδικασίες, αυτοπαρουσιάζεται ισοδύναμη με τη θέληση του ίδιου του αντίστοιχου διευρυμένου μέρους του δήμου, είναι προφανές ότι σφετερίζεται την έννοια της δημοκρατίας. Και οδηγούμαστε άθελά μας στο ανεπίτρεπτο σε μια «δημοκρατία» χωρίς δήμο ή και το αντίστροφο, σε έναν δήμο χωρίς δημοκρατία.

Οφείλουμε να επιχειρήσουμε μια κοπερνίκεια στροφή από το παραπάνω σχήμα. Εδραία πεποίθησή μας είναι σ’ έναν δήμο, το ζητούμενο δεν είναι η ανάδειξη και επικράτηση ενός αρχηγού, στον κλειστό και συχνά ελεγχόμενο χώρο μιας κλειστής ομάδας ημετέρων, αλλά – έστω – η ανάδειξη του επικεφαλής – γιατί όχι – μέσα από διευρυμένες διαβουλεύσεις. Είναι προφανές ότι η πρώτη εκδοχή είναι ασθενικό υποκατάστατο δημοκρατίας, όταν δεν είναι σφετερισμός της, ενώ το δεύτερο είναι ο δρόμος προς τον εκδημοκρατισμό της δημοκρατίας.

Κλείνοντας, πάντως, κατηγορηματικά δηλώνω ότι η προσπάθειά μας δεν είναι να ανοίξουμε ένα άγονο μέτωπο με κανέναν. Και να αναλωθούμε σε άγονες κοκορομαχίες, που δυστυχώς η χώρα μας τις πλήρωσε και τις πληρώνει ακόμη. Η προσπάθειά μας είναι να ανοίξουμε ένα πλατύ μέτωπο των δημοτών, προκειμένου στους δύσκολους καιρούς που διανύουμε να αντιμετωπίσουμε τα δικά μας προβλήματα ως δήμος, με τα δικά μας κριτήρια ως δημότες.

Με τις παραπάνω σύντομες – και όχι μοναδικές – παραδοχές, θέλουμε να δώσουμε τη δυνατότητα στον ίδιο τον δημότη, αλλά και σε κάθε «κλειστή ομάδα» να μετέχει ενεργά στη λύση των προβλημάτων του. Και εντέλει να ωθήσουμε προς τον εκδημοκρατισμό την ίδια τη δημοκρατία, τουλάχιστον σε επίπεδο δήμου. Που σημαίνει να έχουμε δημο – κρατία.

ΜΩΥΣΗΣ ΕΛΙΣΑΦ, ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΠΑΘΟΛΟΓΙΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ

Show Buttons
Hide Buttons