Νέα δημοτικά συμβούλια: Τα πρώτα βήματα μετά την ορκωμοσία

Νέα δημοτικά συμβούλια: Τα πρώτα βήματα μετά την ορκωμοσία

Στην εκκίνηση της νέας αυτοδιοικητικής περιόδου, διανύουμε την εβδομάδα των ορκωμοσιών των νέων δημοτικών και περιφερειακών αρχών που αναδείχτηκαν από τις εκλογές της 26ης Μαΐου. O πρώτος Δήμος όπου η συγκεκριμένη διαδικασία ολοκληρώθηκε το πρωί του Σαββάτου 24/8, ήταν ο Δήμος Ζαγορίου, ακολούθησε την Κυριακή ο Δήμος Κόνιτσας και έπονται καθ’ όλη τη διάρκεια της εβδομάδας, οι υπόλοιποι Δήμοι, με την πρωτεύουσα της Ηπείρου να υποδέχεται το νέο δημοτικό συμβούλιο το απόγευμα της Παρασκευής, 30ης Αυγούστου. Την ίδια μέρα, το μεσημέρι, θα γίνει και η ορκωμοσία του νέου περιφερειακού συμβουλίου.

Προ εβδομάδων, το Υπουργείο Εσωτερικών, αφού έφερε προς ψήφιση στο ελληνικό κοινοβούλιο νομοθέτημα με σημαντικές ρυθμίσεις (ν.4623/2019) για την εξασφάλιση της λεγόμενης κυβερνησιμότητας των Δήμων και των Περιφερειών, όπου οι νέες δημοτικές και περιφερειακές αρχές αντίστοιχα, δεν είναι απόλυτα πλειοψηφικές, με βάση τα αποτελέσματα των εκλογών του Μαΐου, δημοσιοποίησε και μια σειρά από επεξηγηματικές εγκυκλίους για την καλύτερη εφαρμογή των προσφάτως νομοθετημένων «διορθώσεων» του «Κλεισθένη». 

Ποιες είναι οι βασικές προβλέψεις αυτών των εγκυκλίων, επιχειρούμε να παρουσιάσουμε στο παρόν σημείωμα, με τα βασικά βήματα της επομένης της ορκωμοσίας των νέων δημοτικών και περιφερειακών συμβουλίων. 

Μία από τις βασικότερες ρυθμίσεις του ν.4623/2019 είναι η πρόβλεψη της δυνατότητας σύμπραξης δύο ή περισσότερων δημοτικών Παρατάξεων, υπό τον όρο ότι η μία από αυτές θα είναι υποχρεωτικά η παράταξη του εκλεγέντος Δημάρχου. Σύμφωνα με τη σχετική εγκύκλιο, η σύμπραξη μεταξύ παρατάξεων καταρτίζεται τυπικά δια πρακτικού, το οποίο συνυπογράφεται τουλάχιστον από την απόλυτη πλειοψηφία των μελών κάθε μίας από τις συμπράττουσες παρατάξεις, ενώ υποβάλλεται προς επικύρωση οποτεδήποτε, εντός της δημοτικής περιόδου στον Πρόεδρο του οικείου Δημοτικού Συμβουλίου, με μέριμνα του Δημάρχου.

Μετά την επικύρωση του πρακτικού, ο Πρόεδρος του Δημοτικού Συμβουλίου οφείλει να ανακοινώσει τη κατάρτιση της σύμπραξης στο Δημοτικό Συμβούλιο, καθώς και να κοινοποιήσει το επικυρωθέν πρακτικό στην οικεία Αποκεντρωμένη Διοίκηση.

Από την επικύρωση του πρακτικού, κι αυτό είναι το ουσιαστικό σημείο της ρύθμισης, οι παρατάξεις που συμπράττουν, λογίζονται ανεκκλήτως για το υπόλοιπο της δημοτικής περιόδου, ως ενιαία παράταξη και ως η παράταξη με την οποία εξελέγη ο Δήμαρχος. Έτσι, παύει η σύγχυση ανάμεσα στη λεγόμενη πλειοψηφία και τη δημοτική αρχή – π.χ. στο νέο δημοτικό συμβούλιο, χωρίς την παραπάνω πρόβλεψη, τυπικά πλειοψηφία είναι η «Ενότητα Πολιτών Νέα Γιάννενα» και δημοτική αρχή η παράταξη «Γιάννενα Νέα Εποχή»… 

Το πρακτικό σύμπραξης μεταξύ των παρατάξεων δεν υπόκειται σε έλεγχο, και υπογραμμίζεται, τέλος, ότι τυχόν αθέτηση των προγραμματικών δηλώσεων της ενιαίας παράταξης ή τυχόν ειδικότερων όρων, στη βάση των οποίων θεμελιώθηκε η σύμπραξη, δεν δύναται να επιτρέψει ανάκληση, ακύρωση ή με οποιοδήποτε άλλο τρόπο
παύση της ισχύος του σχετικού πρακτικού, καθώς η σύμπραξη ορίζεται ρητά ως ανέκκλητη.

 

Εκλογή δημοτικού συμβουλίου

Η διαδικασία εκλογής των μελών του προεδρείου του δημοτικού συμβουλίου για τη δημοτική περίοδο 2019 – 2023, λαμβάνει χώρα την Κυριακή 1 ή 8 Σεπτεμβρίου 2019 (έναρξη της δημοτικής περιόδου – πρώτη θητεία) και την Κυριακή 7 Νοεμβρίου 2021 (τρίτο έτος δημοτικής περιόδου – δεύτερη θητεία).

Σύμφωνα με τη σχετική εγκύκλιο (εδώ), την πρόσκληση στους συμβούλους του νέου δημοτικού συμβουλίου για την εκλογή των μελών του προεδρείου του, απευθύνει ο σύμβουλος του συνδυασμού του εκλεγέντος δημάρχου, που έχει εκλεγεί με τις περισσότερες ψήφους, σύμφωνα με την απόφαση επικύρωσης του αποτελέσματος της εκλογής, όπως αυτή εκδόθηκε από το αρμόδιο Πολυμελές Πρωτοδικείο. Σε περίπτωση ισοψηφίας, την πρόσκληση καταρτίζει εκείνος που είναι γραμμένος πρώτος κατά σειρά στην προμνησθείσα απόφαση. Για το Δήμο Ιωαννιτών, την πρόσκληση για την πρώτη συνεδρίαση του σώματος, πρόκειται να υπογράφει ο Ιωάννης Τσίμαρης, πρώτος σε σταυρούς εκλεγμένος δημοτικός σύμβουλος της παράταξης «Γιάννενα Νέα Εποχή». Στην ειδική συνεδρίαση εκλογής του προεδρείου του δημοτικού συμβουλίου,
προεδρεύει ο δημοτικός σύμβουλος που συγκάλεσε το συμβούλιο (σημειωτέον πως η ειδική συνεδρίαση του συμβουλίου για την ανάδειξη των μελών του προεδρείου δεν έχει υποχρεωτικά δημόσιο χαρακτήρα, «χωρίς, όμως, τούτο να αποκλείεται, εφόσον ληφθεί σχετική απόφαση από το κυρίαρχο όργανο, ήτοι το δημοτικό συμβούλιο»).

Αφού διαπιστωθεί η απαρτία της ειδικής συνεδρίασης, τα μέλη του δημοτικού συμβουλίου εκλέγουν χωριστά για κάθε αξίωμα τα μέλη του προεδρείου με μυστική ψηφοφορία.

Στην πρώτη φάση της διαδικασίας εκλογής, ο προεδρεύων σύμβουλος καλεί τους δημοτικούς συμβούλους που ανήκουν στην παράταξη που εξέλεξε δήμαρχο να εκλέξουν με μυστική ψηφοφορία έναν εξ αυτών, ως προτεινόμενο για το αξίωμα του προέδρου του δημοτικού συμβουλίου, με απόλυτη πλειοψηφία του συνόλου των μελών της παράταξης. Εάν κανείς από τους ενδιαφερόμενους δεν συγκεντρώσει την απόλυτη πλειοψηφία, η ψηφοφορία επαναλαμβάνεται. Εάν και κατά τη δεύτερη ψηφοφορία δεν συγκεντρωθεί η απόλυτη πλειοψηφία του συνόλου των μελών της παράταξης ή υπάρξει ισοψηφία, τότε διενεργείται τρίτη ψηφοφορία μεταξύ των δύο επικρατέστερων υποψήφιων, εκλέγεται όποιος συγκεντρώσει τη σχετική πλειοψηφία επί των παρόντων. Σε περίπτωση ισοψηφίας γίνεται κλήρωση. 

Στη συνέχεια, ο προεδρεύων σύμβουλος καλεί τους δημοτικούς συμβούλους που ανήκουν στην παράταξη που αναδείχθηκε δεύτερη σε εκλογική δύναμη, ή πρώτη αλλά δεν εξέλεξε δήμαρχο, να εκλέξουν με μυστική ψηφοφορία έναν εξ αυτών ως προτεινόμενο για το αξίωμα του αντιπροέδρου του δημοτικού συμβουλίου. Η διαδικασία εκλογής είναι ίδια με εκείνη που ακολουθείται για την ανάδειξη του προτεινόμενου προέδρου του συμβουλίου. Τέλος, καλούνται οι δημοτικοί σύμβουλοι που ανήκουν στην τρίτη σε εκλογική δύναμη παράταξη και εκλέγουν με μυστική ψηφοφορία έναν εξ αυτών ως προτεινόμενο για το αξίωμα του γραμματέα του δημοτικού συμβουλίου, με την ίδια διαδικασία. Σημειώνεται πως εάν έχει προηγηθεί η σύμπραξη παρατάξεων, ο ορισμός των παρατάξεων ως δεύτερης, τρίτης κοκ, αλλάζει, δεδομένου ότι οι συμπράττουσες παρατάξεις νοούνται ως μία.

 

Εκλογή μελών επιτροπών (οικονομικής και ποιότητας ζωής)

Στην πρόσκληση για την εκλογή των μελών του Προεδρείου του Δημοτικού Συμβουλίου περιλαμβάνεται και το θέμα της εκλογής των μελών της Οικονομικής Επιτροπής και της Επιτροπής Ποιότητας Ζωής. Η εκλογή των μελών των Επιτροπών διεξάγεται σε συνέχεια της ίδιας ειδικής συνεδρίασης για την εκλογή των μελών του Προεδρείου του Δημοτικού Συμβουλίου.

Με μία ακόμα εγκύκλιο του ΥΠΕΣ (εδώ), παρέχονται διευκρινίσεις σχετικά με τη διαδικασία συγκρότησης και εκλογής των μελών της Οικονομικής Επιτροπής και της Επιτροπής Ποιότητας Ζωής.

Όπως αναφέρει στο εισαγωγικό της μέρος η εγκύκλιος, «στο πλαίσιο ενίσχυσης της «κυβερνησιμότητας», αλλά και της χάραξης και υλοποίησης της πολιτικής για την οποία εξελέγη ο Δήμαρχος, ορίζεται ότι η πλειοψηφία των μελών της Οικονομικής Επιτροπής και της Επιτροπής Ποιότητας Ζωής προέρχεται από το συνδυασμό με τον οποίο εξελέγη ο Δήμαρχος και εισάγεται νέα αναλογική διαδικασία εκλογής των μελών. Εκτιμάται δε, ότι η νέα διαδικασία εκλογής είναι η πλέον ευέλικτη και αποτυπώνει στον βέλτιστο βαθμό τη λαϊκή ετυμηγορία. Ειδικά για τον α΄ βαθμό της τοπικής αυτοδιοίκησης καταργείται το ασυμβίβαστο της θέσης του Προέδρου του δημοτικού συμβουλίου με την ιδιότητα του μέλος στις επιτροπές αυτές…».

Η Οικονομική Επιτροπή συνιστάται και λειτουργεί σε όλους τους Δήμους και αποτελεί όργανο παρακολούθησης και ελέγχου της οικονομικής λειτουργίας του Δήμου, με αποφασιστικές, γνωμοδοτικές και ελεγκτικές αρμοδιότητες. Η Επιτροπή Ποιότητας Ζωής συνιστάται και λειτουργεί σε Δήμους άνω των 10.000 μόνιμων κατοίκων και αποτελεί αποφασιστικό και γνωμοδοτικό όργανο άσκησης αρμοδιοτήτων του Δήμου, σχετικών με την ποιότητα ζωής, τη χωροταξία, την πολεοδομία και την προστασία του περιβάλλοντος.

Η Οικονομική Επιτροπή, και αντίστοιχα η Επιτροπή Ποιότητας Ζωής, συγκροτούνται:

α) από τον Δήμαρχο ή τον Αντιδήμαρχο που έχει ορίσει ο Δήμαρχος, ως Πρόεδρο,

β) από δύο ακόμη Αντιδημάρχους, οι οποίοι ορίζονται, ως μέλη, από το Δήμαρχο,

γ) από δημοτικούς συμβούλους, οι οποίοι εκλέγονται, ως μέλη, από το Δημοτικό Συμβούλιο.
Ο συνολικός αριθμός των εκλεγόμενων μελών των Επιτροπών, καθορίζεται εκ του νόμου, ανάλογα με τον αριθμό των μελών του Δημοτικού Συμβουλίου. Από τα εκλεγόμενα μέλη των Επιτροπών, προβλέπεται, εκ του νόμου, ο ελάχιστος αριθμός των μελών που προέρχονται υποχρεωτικά από την παράταξη του εκλεγέντος Δημάρχου, ανάλογα με το συνολικό αριθμό των μελών των Επιτροπών.

Ο αριθμός των εκλεγόμενων μελών που δικαιούται κάθε παράταξη στις Επιτροπές υπολογίζεται, εκ του νόμου, μεταξύ των δημοτικών παρατάξεων, ακολουθώντας συγκεκριμένη διαδικασία στη βάση υπολογισμού ενός εκλογικού μέτρου.

Show Buttons
Hide Buttons