Οι αριθμοί λένε πάντα την αλήθεια

Οι αριθμοί λένε πάντα την αλήθεια

Οι αριθμοί λένε πάντα την αλήθεια. Και αυτή δυστυχώς είναι μία.

Οι πιο ευπαθείς στον κορωνοϊό άνθρωποι, δηλαδή οι άνω των 60 ετών δεν ενδιαφέρθηκαν να εμβολιαστούν. Όταν το ποσοστό είναι στο 60% τι να λέμε. Το μόνο που σου μένει είναι να αναγνωρίσεις την ήττα και αφού βρεις τα αίτια να δώσεις άμεσα λύσεις. Όλα τα άλλα είναι σε κουβέντα να βρισκόμαστε.

Όταν το 93% αυτών που είναι στις ΜΕΘ είναι ανεμβολίαστοι τι να συζητάμε. Όταν υπάρχουν ακόμα γιατροί και νοσηλευτές που είναι ανεμβολίαστοι πώς να πείσεις κάποιον να εμβολιαστεί; Τι να σου κάνει η επικοινωνιακή καμπάνια με δημοφιλείς μπασκεμπολίστες και ηθοποιούς όταν τα ΜΜΕ χάριν «αντικειμενικότητας» δίνουν λόγο σε κάθε «πικραμένο» καθηγητή, αρνητή ή και ηλίθιο συνωμοσιολόγο. Ακόμα χειρότερα να βγαίνουν δημοσιογράφοι με αντιεμβολιαστικές αντζέντες και μάλιστα να τις προωθούν.

Όσο δε για το πολιτικό προσωπικό η φανερή υποστήριξη απ’ αυτό ήταν υποτονική έως ανύπαρκτη. Θα μου πείτε-και σωστά- ότι έπαιξε ρόλο και η αμφισβήτηση απ’ τα ήξεις-αφήξεις για το εμβόλιο της Astra Zeneca. Πάντως η ουσία δεν αλλάζει. Είναι μια καθαρή ήττα. Δεν εμβολιάστηκαν πολλοί απ’ αυτούς που έπρεπε και το αποτέλεσμα το έχουμε μπροστά μας. Πάνω από δέκα χιλιάδες νεκροί. Νούμερο που ειλικρινά φοβίζει. Kαι είναι η άγνοια αυτής της αλήθειας που εξηγεί ενδεχομένως την ανεμελιά, την αγνόηση του κινδύνου.

Σίγουρα λοιπόν κάτι δεν επικοινωνήθηκε σωστά. Απ’ το σημείο όμως αυτό μέχρι το να ισχυριζόμαστε ότι είμαστε πρώτοι σε θανάτους στην Ευρώπη ανά εκατομμύριο κατοίκους πάει πολύ (Tσίπρας 23/4/2021). Γιατί απλούστατα δεν είναι αλήθεια(είναι ψευδής ισχυρισμός-fake news), αφού τα δεδομένα το διαψεύδουν (Πηγή: Οur Word in Data. H Ελλάδα είναι στην 23η θέση σε θανάτους με στάθμιση πληθυσμού, απ’ την αρχή της πανδημίας).

Είναι ο ίδιος που δήλωνε στις 24/3/21: «Τραγικά λάθη στη στρατηγική. Στα 1.000 κρούσματα μάς πήγατε σε lockdown και στα 4.000 κρούσματα ανοίγετε την αγορά!». Το άνοιγμα, βέβαια, ήταν μικρό και προσεκτικό. Θα μπορούσε να ήταν μικρότερο ή καθόλου. Και σε αυτό το επίπεδο πάντα θα μπορεί κανείς να κάνει κριτική χωρίς να υπάρχει απολύτως σωστό ή λάθος. Όμως το περιορισμένο άνοιγμα είναι συμβατό με την πολιτική του ακορντεόν: προσαρμογή των μέτρων ανάλογα με το ιικό φορτίο.

Όταν το ιικό φορτίο είναι υψηλό, θέλουμε να περιορίσουμε το ρυθμό μετάδοσης και να κρατήσουμε τα κρούσματα σε πτωτική πορεία. Και ο ρυθμός μετάδοσης εξαρτάται αντίστροφα από τη θερμοκρασία και το % των εμβολιασμένων. Όσο θερμότερος ο καιρός, τόσο χαμηλότερος ο ρυθμός μετάδοσης. Όσο υψηλότερο το ποσοστό των εμβολιασμένων, τόσο χαμηλότερος ο ρυθμός μετάδοσης (Υπενθυμίζω ότι ο ρυθμός μετάδοσης R συνδέεται με το επίπεδο ανοσίας του πληθυσμού, που είναι το άθροισμα του % του πληθυσμού που έχει ασθενήσει και έχει εμβολιαστεί).

Δεν είμαστε, λοιπόν, στο χειρότερο σημείο. Έχουμε υψηλότερες θερμοκρασίες από τον Φεβρουάριο που μπήκαμε σε lockdown και περισσότερους εμβολιασμούς.

Στις 8 Φεβρουαρίου είχαν διενεργηθεί 417.565 εμβολιασμοί. Στις 29 Απριλίου φτάσαμε στους 3.075698. Μικρή αύξηση στο επίπεδο κινητικότητας του πληθυσμού πιθανότατα αντισταθμίζεται από τη θερμοκρασία και τους εμβολιασμούς. Δηλαδή, η στρατηγική που ακολουθείται, όσο και αν σε πρώτη ανάγνωση φαίνεται αντιφατική, είναι συνεπής. Και ως τώρα έχουμε διαπιστώσει ότι αποδίδει.

Φυσικά υπάρχει και το ερώτημα πόσο γρήγορα θέλουμε να μειώσουμε το ιικό φορτίο και με τι κόστος. Εκεί μπορεί να αναδειχθούν πολλές διαφορετικές προτεραιότητες και απόψεις. Αφού για παράδειγμα επιδιώκουμε μια καλή επιδημιολογική εικόνα της χώρας στα μέσα Μαΐου που ανοίγει ο τουρισμός, δεν ανοίγουμε το Πάσχα.

Για τον Τσίπρα πάντως (28/04/2021 στον Antenna) : «…κι όλη η Ευρώπη απέτυχε. Όλο αυτό το Δυτικό μοντέλο του ακορντεόν ήταν ένα μοντέλο αναποτελεσματικό…». Δεν μας είπε όμως το «άλλο» μοντέλο. Γιατί σε όλα υπήρχε lockdown και «ακορντεόν» (άνοιγμα-κλείσιμο) (Στην Κίνα και το Βιετνάμ αλλά και στην Αυστραλία και την Ν.Ζηλανδία με μερικά κρούσματα κλείνανε ολόκληρες περιοχές εκατομμυρίων κατοίκων ακολουθώντας το μοντέλο «covid zero»).

Tελευταία διακινείται από Συριζαϊκά Μέσα, δημοσιογράφους και στελέχη το σενάριο «μηδέν θάνατοι στην Πορτογαλία» και το «3% θνησιμότητα ανά κρούσμα» ως απόδειξη της αποτυχίας μας. Για το Βατερλό όμως της Πορτογαλίας τσιμουδιά. Μέχρι το τέλος του 2020 η Πορτογαλία πορεύονταν λίγο καλύτερα από την Ευρώπη. Όμως το 1ο δίμηνο του 2021 έχασε τον έλεγχο. Και για έναν ολόκληρο μήνα, η Πορτογαλία, με πληθυσμό όπως η Ελλάδα, κατέγραφε πάνω από 150 νεκρούς κάθε μέρα, και για δύο εβδομάδες πάνω από 250!

Το πορτογαλικό σύστημα υγείας δέχτηκε πίεση που εδώ δεν μπορούμε καν να φανταστούμε (έστελνε ασθενείς σε ΜΕΘ άλλων ευρωπαϊκών χωρών). Μέσα σε έναν μήνα, από 12 Γενάρη ως 11 Φλεβάρη, η Πορτογαλία κατέγραψε 7.000 θύματα από κορωνοϊό, όσα δηλαδή κατέγραψε συνολικά το 2020, διπλάσια από τα θύματα που κατέγραψε η Ελλάδα από την 1η Ιανουαρίου 2021 ως την 5η Απριλίου. Αιτία το άνοιγμα της χριστουγεννιάτικης αγοράς.

Η Ελλάδα, στο ξεκίνημα του 2021, κατέγραφε καλύτερες επιδόσεις από την υπόλοιπη Ευρώπη. Η συντηρητική πολιτική (δεν ανοίξαμε την χριστουγεννιάτικη αγορά) είχε αποδώσει, ο δείκτης θετικότητας ήταν χαμηλός και ήμαστε από τις ελάχιστες περιοχές του ευρωπαϊκού χάρτη που δεν ήταν κόκκινες. Αφού τα πηγαίναμε καλά, η χαλάρωση των περιορισμών έμοιαζε εύλογη. Έμποροι, γονείς, μαθητές κάθε βαθμίδας, όλοι αδημονούσαν. Καλλιεργήθηκαν προσδοκίες στον πληθυσμό που ήταν ήδη κουρασμένος από το μακρύ lockdown. Την ίδια στιγμή, ωστόσο, τα μηνύματα από άλλες χώρες της Ευρώπης ήταν δυσοίωνα: η βρετανική μετάλλαξη ήταν πολύ πιο επιθετική, σταδιακά κυριαρχούσε και στην Ελλάδα.

Σ’ αυτόν τον ορίζοντα, η προοπτική της χαλάρωσης έχανε έδαφος και η απόφαση είχε κόστος. Ήταν δύσκολη αλλά έγινε πράξη, για να παραφράσουμε το ρητό της προηγούμενης κυβέρνησης. Το μικρό και περιορισμένο άνοιγμα οπισθοχώρησε, δημοτικά, νηπιαγωγεία και λιανεμπόριο ξαναέκλεισαν στις 9/2 και λίγο αργότερα τα μέτρα αυστηροποιήθηκαν. Και αποφύγαμε να γίνουμε Πορτογαλία. Το «αποτυχημένο» lockdown μας έσωσε. Να το δούμε με αριθμούς.

Εμείς μπήκαμε σε lockdown στις 6 Νοεμβρίου 2020. Στις 6/11/2020 είχαμε 715 θανάτους, στις 6/01/2021 είχαμε 5.099 θανάτους. Συνολικά σ’ αυτούς τους δύο μήνες θρηνήσαμε 4384 θύματα του κορωνοϊού. Στις 9/02/2021 που ξεκινά το επόμενο σχεδόν εθνικό lockdown είχαμε 6.017 θανάτους και στις 9/04/2021 είχαμε 8.758 θανάτους. Σ’ αυτούς τους δύο μήνες τα νέα θύματα είναι 2.741. Άρα πολύ λιγότερα. Η αλήθεια λοιπόν είναι ότι χάρις στο lockdown, ενώ αντιμετωπίσαμε έναν ιό σαφώς επιθετικότερο απ’ το Νοέμβριο και με πιο επιβαρυντικές θερμοκρασίες, είχαμε εμφανώς λιγότερες απώλειες. Και κερδίσαμε χρόνο, καθώς στο μεταξύ οι εμβολιασμοί επιταχύνονται και η θερμοκρασία ανεβαίνει.

Εκεί που η Πορτογαλία κέρδισε είναι τα μεγάλα ποσοστά εμβολιασμού -μεγαλύτερα από μας- στις ευπαθείς ηλιακά ομάδες και γι’ αυτό είναι στους μηδέν θανάτους. Κι όπως είδατε, αυτό δεν έχει να κάνει με ανοίγματα-εμείς είμασταν πιο συντηρητικοί – ούτε η «θνησιμότητα ανά κρούσμα» έχει να κάνει με το τι έχει γίνει στην Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας αφού έτσι κι αλλιώς αυτή απ’ την αρχή της πανδημίας καλύφθηκε κυρίως απ’ τους ιδιώτες γιατρούς, οι δε γιατροί και νοσηλευτές του ΕΣΥ ήταν τώρα καλύτερα προετοιμασμένοι ξέροντας πια περισσότερα για τη νόσο και έχοντας και περισσότερα εφόδια για την αντιμετώπισή της.

Στην ίδια συνέντευξη ο Τσίπρας επανέλαβε τα γνωστά, τασσόμενος κατά του περσινού ανοίγματος στον τουρισμό, αλλά και εναντίον του παρατεταμένου lockdown. Με επιφυλάξεις για τα μέσα μεταφοράς, αλλά με αποδεκτό ρίσκο για τις διαδηλώσεις. Είναι αποδεδειγμένο όμως πια ότι τα περισσότερα που λέει δεν πατούν γερά σε λογικές βάσεις. Είπε ότι το άνοιγμα του τουρισμού πέρσι το καλοκαίρι οδήγησε σε χιλιάδες κρούσματα. Είναι ένα επιχείρημα που χρησιμοποιείται συχνά, ακόμα και από πολίτες στα social media. Μόνο που οι τουρίστες μας άφησαν τον Σεπτέμβριο. Το κύμα φούντωσε τον Νοέμβριο. Χρειάζεται απλή λογική για να καταλάβεις ότι ο τουρισμός δεν ευθύνεται για την έξαρση της πανδημίας.

Η άλλη λύση, που δεν την αναφέρει ο Τσίπρας, θα ήταν να μην ανοίξει η χώρα για τους τουρίστες. Μέση οδός δεν υπάρχει. Αν όμως δεν άνοιγε η χώρα για τους τουρίστες, εκατοντάδες χιλιάδες άνθρωποι δεν θα είχαν την παραμικρή ελπίδα να ρεφάρουν κάτι από τη χασούρα. Τότε θα έβγαινε ο Τσίπρας για να πει ότι κακώς έμεινε κλειστός ο τουρισμός, έπρεπε να ανοίξει «με λελογισμένα μέτρα», χωρίς πάντως να διευκρινίσει ποια θα ήταν αυτά.

Κατηγόρησε την κυβέρνηση για το παρατεταμένο lockdown, αλλά δεν γίνεται να λες ότι κακώς άνοιξε ο τουρισμός, αλλά και κακώς παρατάθηκε το lockdown. Διότι εδώ υπάρχει μία παλαβή αντίφαση. Είτε θα είσαι υπέρ του ανοίγματος είτε κατά. Αλλά και σε αυτήν την περίπτωση, είναι γνωστό τι θα ακούγαμε έτσι και δεν υπήρχε παρατεταμένο lockdown: «η δημόσια Υγεία θυσιάστηκε για τα συμφέροντα των μεγάλων εμπορικών αλυσίδων».

Α, και κάτι ακόμα. Όταν λες ότι «άνοιξε η πλατφόρμα για τους νέους προκειμένου να ξεστοκάρουν τα AstraZeneca», είναι σαν να λες στους τριαντάρηδες ότι πάνε να τους φορτώσουν τα σαπάκια. Πάντως με τη χώρα να βγαίνει από πεντάμηνο lockdown, έχοντας χάσει δέκα χιλιάδες ανθρώπους και ο Τσίπρας να μην παίρνει ούτε πόντο, αυτό δύο πράγματα μπορεί να σημαίνει: είτε η κοινωνία έδειξε κατανόηση είτε τον Τσίπρα δεν τον χαμπαριάζει κανείς, ή να ισχύουν και τα δύο.

Υ.Γ. Σε συνέντευξή του (MEGA, 18/3/21) ο γνωστός επιδημιολόγος καθηγητής στο Stanford Γ. Ιωαννίδης είπε ότι «Στην Ελλάδα έχουν μολυνθεί από 1,5 εκατ. μέχρι ίσως και 4 εκατ. άνθρωποι…». Δηλαδή μέσος όρος 2,75 εκατ. Δεδομένων των 7.200 χιλιάδων θανάτων που είχαν σημειωθεί τότε στην Ελλάδα, αυτό αντιστοιχεί σε δείκτη θνησιμότητας (infected fatality rate) IFR 0.26%, περίπου όπως είχε προβλέψει από την αρχή ο κ. Ιωαννίδης. Αν όμως στην Ελλάδα τον Μάρτιο είχαν μολυνθεί 2,75 εκατ. πολίτες, δηλαδή το 26% του πληθυσμού τότε στη Βρετανία και τις ΗΠΑ που είχαν σχεδόν τριπλάσιο ποσοστό νεκρών είχε μολυνθεί περί το 70% του πληθυσμού. Δηλαδή εκεί είχαν ήδη κατακτήσει την ανοσία της αγέλης με φυσικό τρόπο! Οπότε, ας μπει σ’ έναν κόπο ακόμη ο κ. Ιωαννίδης να ενημερώσει σχετικά την αμερικανική και τη βρετανική κυβέρνηση να μην ξοδεύονται με τα εμβόλια.

(Φωτογραφία: Maurizio De Angelis/Science Photo Library)

Από τη στήλη Ο Αλιεύς

Γράφει ο Γρηγόριος Φαρμάκης

Show Buttons
Hide Buttons