Ο πλανήτης ξέμεινε από χαρτί υγείας!

Ο πλανήτης ξέμεινε από χαρτί υγείας!

Κι όμως, δεν είναι μόνο οι Έλληνες που στοκάρουν χαρτί υγείας για τις δύσκολες μέρες της πανδημίας του κορωνοϊού! Το πρόβλημα είναι παγκόσμιο και αν και ο κόσμος μας γνώρισε και άλλες πανδημίες, χρεωκοπίες, ελλείψεις προϊόντων κτλ. ο κορωνοϊός όμως, είναι αυτός που θα μείνει στην ιστορία για κάτι ιδιαίτερο: γιατί κατέστησε είδος σε ανεπάρκεια το χαρτί υγείας…

Τα ράφια των σούπερ μάρκετ με χαρτί υγείας δεν αδειάζουν μόνο στην Ελλάδα αλλά και στις ΗΠΑ, και στη Μ. Βρετανία. Στην Αυστραλία τυπώθηκε εφημερίδα με οκτώ λευκές σελίδες για να χρησιμοποιηθούν – μαντέψτε – για χαρτί σε ώρα ανάγκης (διαβάστε το εδώ)!

Η επιθυμία για αποθεματοποίηση υλικών κατά τη διάρκεια μιας πανδημίας, μπορεί να είναι απολύτως φυσιολογική, αλλά η αποθεματοποίηση από ορισμένους μπορεί να σημαίνει έλλειψη για άλλους.

Το κίνητρο των ιδιοκτητών επιχειρήσεων είναι πάντα να παρέχουν εξαιρετικές υπηρεσίες και λογικές τιμές. Αυτά τα κίνητρα δεν αλλάζουν ξαφνικά κατά τη διάρκεια μιας κρίσης – οι ιδιοκτήτες επιχειρήσεων ωστόσο, εξακολουθούν να κρίνονται από την κοινή γνώμη και εκείνοι που αντιμετωπίζουν αθέμιτα τους πελάτες τους, δεν θα περάσουν απαρατήρητοι, τουλάχιστον όχι για πολύ.

Γιατί λοιπόν οι τιμές αυξάνονται σε περιόδους ανάγκης; Η απάντηση βρίσκεται στις βασικές οικονομικές αρχές της προσφοράς και της ζήτησης. Όταν η ζήτηση αυξάνεται, είναι ένα μήνυμα ότι οι πελάτες θέλουν να καταναλώνουν περισσότερο από ένα συγκεκριμένο προϊόν.

Το παρακάτω γράφημα δείχνει αυτές τις αλλαγές. Η γραμμή ζήτησης μετατοπίζεται από τις τιμές D1 σε D2, αλλά μόνο προσωρινά. Οι τιμές είναι μια συσκευή καταμερισμού και ένα σήμα έλλειψης, οπότε αυτή η υψηλότερη τιμή ενθαρρύνει φυσιολογικά τους πελάτες να τα καταφέρουν με λιγότερα, ενώ παράλληλα δείχνουν στους παραγωγούς να αυξήσουν την παραγωγή.

Αν και οι αγοραστές πρέπει να πληρώσουν περισσότερα για κάθε προϊόν, μειώνει τον κίνδυνο ελλείψεων, διευκολύνοντας τους προμηθευτές να ανταποκριθούν στην αυξημένη ζήτηση για τα προϊόντα τους.

 

Αυτό που ίσως είναι πιο σχετικό με την τρέχουσα κατάσταση είναι ότι οι «αποταμιευτές» αποθαρρύνονται έμμεσα από το να στοκάρουν. Μια υψηλότερη τιμή κάνει τους καταναλωτές να σκέφτονται δύο φορές πριν αγοράσουν ένα χαρτί υγείας, αφήνοντας περισσότερο προϊόν στα ράφια και περιορίζοντας ή καθυστερώντας, ίσως επ’ αόριστον, οποιαδήποτε έλλειψη.

Αλλά αυτό δεν τελειώνει, γιατί η υψηλότερη τιμή είναι μόνο προσωρινή, δεδομένου ότι οι υψηλότερες τιμές θα ωθήσουν την παραγωγή.

Οι πωλητές βλέπουν το προϊόν να εξαφανίζεται από τα ράφια και κατανοούν ότι πρέπει να αυξήσουν την παραγωγή για να καλύψουν την αυξανόμενη ζήτηση. Οι δυνάμενοι επιχειρηματίες αναγνωρίζουν επίσης ότι ενδέχεται να υπάρχει περιθώριο για περισσότερες δουλειές στη συγκεκριμένη αγορά, και έτσι εντείνουν την παραγωγή.

Μόλις η τροφοδοσία είναι σε θέση να καλύψει τη διαφορά, η γραμμή τροφοδοσίας μετατοπίζεται από το S1 στο S2 και οι τιμές κανονικοποιούνται για μια ακόμη φορά.

Σίγουρα αυτά είναι απλώς γραφήματα και είναι δύσκολο να αποκρυπτογραφηθούν κατάλληλα οι αποχρώσεις της ανθρώπινης συμπεριφοράς και η πολυπλοκότητα της οικονομίας σε ένα μόνο γράφημα.

Ωστόσο, έχουμε δει ήδη αυτές τις δυνάμεις να λειτουργούν, τις τελευταίες εβδομάδες. Τα αποστακτήρια έχουν λάβει υπόψη τις ελλείψεις των αντισηπτικών χεριών και συμβάλλουν στην ικανοποίηση της αυξημένης ζήτησης, παράγοντας τα δικά τους αντισηπτικά. Την περασμένη εβδομάδα ένας προμηθευτής χαρτιού υγείας, αύξησε την παραγωγική του ικανότητα κατά 120%!

Η ενισχυμένη παραγωγή από τις υπάρχουσες εταιρείες και η είσοδος νέων επιχειρήσεων στις αγορές θα ρίξουν τις τιμές σε επίπεδα προ κρίσης.

Μιλώντας για τις αυξημένες τιμές ως κερδοσκοπία, δεν θα αλλάξουμε το οικονομικό γεγονός: σε μια ελεύθερη οικονομία, οι τιμές αποτελούν ζωτικό σήμα τόσο για τους παραγωγούς όσο και για τους καταναλωτές. Είναι απίθανο ότι ένας μόνο αριθμός μπορεί να κάνει τόσα πολλά.

Αυτό είναι το θαύμα που είναι εγγενές στις ελεύθερες αγορές – καμία μόνη, εξειδικευμένη αρχή δεν υπαγορεύει την κατεύθυνση των τιμών ή της παραγωγής σε μια ενιαία αγορά (πόσο μάλλον σε μια ολόκληρη οικονομία). Αυτό συμβαίνει φυσιολογικά, σαν να οδηγείται από ένα αόρατο χέρι.

 

Γιατί λοιπόν ξαφνικά τρέξαμε για χαρτί υγείας; Ποιός ξέρει…

Ίσως, εν αναμονή μακροχρόνιων περιόδων καραντίνας, οι καταναλωτές αναζητούν κάθε απαραίτητο οικιακό προϊόν για να το αποθεματοποιήσουν. Ένας καταναλωτής ψυχολόγος εξήγησε ότι θα μπορούσε απλώς να είναι μια… θεραπεία στη λιανική… Καταναλωτές που σπεύδουν να βρουν συναισθήματα ασφάλειας κατά τη διάρκεια μιας πανδημίας. Άλλοι κατηγορούν απλά τη νοοτροπία της αγέλης -την ιδέα ότι αν όλοι οι άλλοι έχουν συσσωρεύσει το χαρτί υγείας, ίσως πρέπει να το κάνεις κι εσύ.

Το ύστατο μάθημα; Ας αυξηθούν οι τιμές και οι αγορές ας κάνουν τη δουλειάς τους. Όσο υπάρχει φιλελεύθερη οικονομία, η εφευρετικότητα και η καινοτομία δεν θα ξεμείνουν ποτέ – ούτε και το χαρτί υγείας.

(Πηγή www.fee.org – Διαβάστε εδώ το αρχικό κείμενο)

Μετάφραση: Παναγιώτης Μπούρχας

 

Show Buttons
Hide Buttons