O α λ ι ε ύ ς . . .

O α λ ι ε ύ ς . . .

Κοστολόγηση…

Τα νέα «κοστολογημένα» προγράμματα του ΣΥΡΙΖΑ, όπως και να τα πλασάρει, απλά δεν περνάνε μόνο και μόνο λόγω προτέρου… «ανέντιμου» βίου.

Το «Μένουμε όρθιοι» μοιράζοντας αυταπάτες δεν τραβάει πια. Αυτό που διαλαλούν είναι ότι τα λεφτά υπάρχουν «χάρη στην σημαντική παρακαταθήκη που άφησε η κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ, με το “μαξιλάρι”». Μιλάμε για το ίδιο «μαξιλάρι» που πριν δύο χρόνια δεν έπρεπε να πέσει στην πραγματική οικονομία, διότι μας προστάτευε από την «πιστοληπτική γραμμή», τις εγγυήσεις δηλαδή των Ευρωπαίων, οι οποίες σύμφωνα με την ρητορική του ΣΥΡΙΖΑ ήταν «νέο μνημόνιο». Τέλος πάντων.

Φυσικά και πρέπει να στηριχθούν οι εργαζόμενοι και οι επιχειρήσεις, αλλά χωρίς αυταπάτες, ή τον «μισό κεϊνσιανισμό» με ολίγη από Μίλτον Φρίντμαν, όπως είπε στο Ζάππειο ο Τσίπρας: «πριν από 50 σχεδόν χρόνια, ένας νομπελίστας οικονομολόγος, πρότεινε μια αντίστοιχη λύση για μια τέτοια έκτακτη περίσταση. Πήρε το παράδειγμα μιας κοινότητας στην οποία η κατανάλωση είχε συρρικνωθεί και πρότεινε ως λύση για μία και μοναδική φορά, ένα ελικόπτερο να πετάξει στους κατοίκους χρήματα από την κυβέρνηση, ως τρόπο για να ενισχυθεί άμεσα η ζήτηση. Αυτή η πρόταση ονομάστηκε τότε συμβολικά «λεφτά από το ελικόπτερο». Και χώρες όπως η Ιαπωνία και άλλες την εφάρμοσαν αρκετές δεκαετίες μετά. Ίσως σας σοκάρει, να σας αποκαλύψω το όνομα του εμπνευστή αυτής της πρότασης: Λεγόταν Μίλτον Φρίντμαν. Δηλαδή ακόμα και ο πατέρας της νεοφιλελεύθερης ιδεολογίας, θεωρούσε ότι όταν βρίσκεσαι αντιμέτωπος με το φάσμα μιας τέτοιας καθίζησης, πρέπει να δράσεις άμεσα ακόμα και ανορθόδοξα (…) όσοι από εσάς διαβάζετε και παρακολουθείτε τη συζήτηση που διεξάγεται σε παγκόσμιο επίπεδο, θα έχετε διαπιστώσει ότι αυτή είναι η κεντρική ιδέα που την καθοδηγεί. Η τόνωση της ζήτησης. Ακόμα και με τρόπους που μέχρι σήμερα φαντάζουν ανορθόδοξοι. Είναι μια συζήτηση που διεξάγεται τόσο από προοδευτικές όσο και από συντηρητικές κυβερνήσεις».

Οι κεϊνσιανές λοιπόν πολιτικές που προτείνουν διάφοροι είναι καλές, αλλά δεν χτίζονται με καλές προθέσεις. Θέλουν και λεφτά. Όπως έλεγε ο Φίλιππος Σαχινίδης, οι «δεξιές σελίδες» του Κέινς (η παραγωγή δημοσιονομικών πλεονασμάτων) προηγούνται των «αριστερών σελίδων», που είναι η παραγωγή ελλειμμάτων στους δύσκολους καιρούς. Ούτε ο κεϊνσιανισμός είναι τσάμπα σε αυτήν τη ζωή.

Σε τέτοιου μεγέθους κρίσεις οι κυβερνήσεις ενισχύουν την ζήτηση, ώστε να ενισχυθεί η παραγωγή. Αυτό όμως προϋποθέτει την ύπαρξη παραγωγικής μηχανής. Στην Ελλάδα, δυστυχώς -μετά από απανωτές κρίσεις και τρία μνημόνια- ακόμη ισχύει αυτό που είχε παρατηρήσει από το 1987 ο Ανδρέας Παπανδρέου. Σε άρθρο του που δημοσιεύτηκε στο αμερικανικό περιοδικό New Perspectives Quaterly (NPQ) επεσήμαινε ότι ο Κέινς «ανέπτυξε τη θεωρία της “ενεργού ζήτησης” (…) μέσα στα εθνικά σύνορα (…). Ο διεθνής καταμερισμός της εργασίας σήμερα τα άλλαξε όλα. Αν τονώσουμε την καταναλωτική δύναμη εδώ στην Ελλάδα δημιουργούμε θέσεις εργασίας στην Ιταλία και τη Γερμανία… Οι καταναλωτές μας αγοράζουν ιταλικά παπούτσια ή τα καλύτερα γερμανικά αυτοκίνητα και δημιουργούν πρόβλημα στο ελληνικό ισοζύγιο εξωτερικών συναλλαγών. Σήμερα ένας οπαδός του Κέινς θα είχε οδηγήσει την Ελλάδα στην πτώχευση μέσα σε δύο χρόνια!» (ας τον διαβάζει που και που ο Τσίπρας μια και… υποτίθεται θέλει ή… τον θέλουν, να του μοιάσει).

Σήμερα η οικονομία μας πρέπει να μπει στην ΜΕΘ της ενισχυμένης ζήτησης, λόγω του κορωνοϊού, αλλά δεν πρέπει ποτέ να ξεχνάμε τα υποκείμενα νοσήματά της. Οι μεταρρυθμίσεις που θα κάνουν παραγωγικότερο τον δημόσιο και τον ιδιωτικό τομέα είναι ακόμη ζητούμενα. Αυτό παραμένει το μεγάλο στοίχημα της χώρας σε κάθε κρίση και την σημερινή. Ας πάρουμε για παράδειγμα τον τουρισμό. Καλώς ή κακώς η Ελλάδα έγινε χώρα τουριστικού προορισμού. Όχι μόνο διότι σε αυτόν τον κλάδο της οικονομίας έχουμε συγκριτικό πλεονέκτημα στον παγκόσμιο καταμερισμό της εργασίας, ήλιο, θάλασσα, αρχαία, πολιτισμό, όμορφες παραλίες, γραφικά χωριουδάκια κ.λπ. Πρωτίστως διότι αυτό ήταν η κοινή συνισταμένη πολλών κοινωνικών επιλογών.

Σε μια χώρα, όπου «οι εξορύξεις μεταλλευμάτων σκοτώνουν ανθρώπους», «η βιομηχανία σκοτώνει το περιβάλλον», «η εκμετάλλευση κοιτασμάτων υδρογονανθράκων σκοτώνει τη θαλάσσια πανίδα», ακόμη και «οι ανεμογεννήτριες σκοτώνουν το τοπίο», ο μόνος τομέας που απομένει προς εκμετάλλευση είναι ο τουρισμός. Όταν λέμε «εκμετάλλευση» δεν εννοούμε την ταξική, που τόσο φοβούνται οι παντός χρώματος κομμουνιστές, αλλά το να κερδίζει κάποιος τα προς το ζην. Δυστυχώς, δεν εφευρέθηκε ένα σύστημα παγκόσμιας δημοσιοϋπαλληλίας, έτσι ώστε «μήνας μπαίνει, μήνας βγαίνει…».

Πρέπει να πουλάμε προϊόντα στο εξωτερικό, ή να φέρνουν λεφτά οι ξένοι στο εσωτερικό, για να αγοράζουμε όλα όσα κάνουν τον βίο μας σύγχρονο· από το πετρέλαιο που μας θερμαίνει και κινεί τα αυτοκίνητά μας μέχρι και το τελευταίο μοντέλο κινητού τηλεφώνου που προτιμούν πολλοί.

Η «μονοκαλλιέργεια» όμως του Τουρισμού λόγω της πανδημίας του κορονοϊού κατέρρευσε, οδηγώντας σε μεγάλη πτώση το ΑΕΠ και βαθειά ύφεση. Αποτέλεσμα: Αν δεν βρεθεί «λεφτόδενδρο» ή δεν αποφασίσουν κάποιοι να μας πληρώνουν για να καθόμαστε και να είμαστε ασφαλείς, το λελογισμένο ρίσκο είναι ο μόνος δρόμος.

Και το «λελογισμένο» του πράγματος είναι τα υγειονομικά πρωτόκολλα που πρέπει γηγενείς και αλλοδαποί να εφαρμόζουμε, κατά τη διάρκεια του περίεργου και δύσκολου -για όλον τον κόσμο-καλοκαιριού στο «ανοίξαμε και σας περιμένουμε» ως « γκαρσόνια της Ευρώπης», όπως έλεγε απαξιωτικά και ο συγχωρεμένος Ανδρέας. Δυστυχώς φαίνεται να μην άλλαξε τίποτε από τότε.

 

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

John Maynard Keynes: Η Γενική Θεωρία της Απασχόλησης, του Τόκου και του Χρήματος.

James M.Buchanan,Richard E.Wagner,John Burton : Oι Επιπτώσεις του Κυρίου Keynes.

Εamonn Butler: Ludwing von Mises. Το Έργο του, Η Ζωή του, Οι Ιδέες του.

Αρίστος Δοξιάδης: Το Αόρατο Ρήγμα.

Πάσχος Μανδραβέλης: Άρθρα του στην Καθημερινή.

Κωνσταντίνος Γάτσιος, Δημήτρης Ιωάννου: Zήτημα Εθνικής Επιβίωσης.

Τη στήλη επιμελείται και…

Ψαρεύει (όταν δεν γράφει…) ο Γρηγόριος Φαρμάκης

(ΥΓ: «Χτυπάει» χωρίς πρόγραμμα)

Show Buttons
Hide Buttons