Tο Υπερτιμημένο Ελληνικό Ανθρώπινο Κεφάλαιο

Tο Υπερτιμημένο Ελληνικό Ανθρώπινο Κεφάλαιο

Όταν συζητάμε για τα προβλήματα της χώρας μας ακούγονται συχνά οι ίδιες κοινοτοπίες. Φταίνε τα μνημόνια, το ΠΑΣΟΚ, η ΝΔ, ο ΣΥΡΙΖΑ, οι ξένοι και άλλα πολλά γνωστά.

Ποτέ όμως δεν αμφισβητούμε εμάς τους ίδιους.

Συχνά λέμε ότι μπορεί να μην έχουμε καλά νοσοκομεία, όμως έχουμε τους καλύτερους γιατρούς. Άλλοτε λέμε ότι είμαστε πανέξυπνος λαός αλλά «μας χαλάει το σύστημα». Το κακό με όλους αυτούς τους απλουστευτικούς λογισμούς είναι ότι δεν υποστηρίζονται από τα εμπειρικά δεδομένα και τους διάφορους έγκυρους επιστημονικούς δείκτες που δημοσιεύονται κατά καιρούς.

Ένας τέτοιος δείκτης είναι ο Ευρωπαϊκός Δείκτης Δεξιοτήτων. Αυτός μας λέει ότι «η συμβολή του ανθρώπινου δυναμικού και των δεξιοτήτων του στην οικονομική ανάπτυξη μεγιστοποιείται όταν συντρέχουν οι εξής τρεις προϋποθέσεις:

1) Τα συστήματα ανάπτυξης δεξιοτήτων παρέχουν στο ανθρώπινο δυναμικό τις κατάλληλες γνώσεις και δεξιότητες

2) Το ανθρώπινο δυναμικό προσφέρει ενεργά τις δεξιότητές του στην αγορά εργασίας, δηλαδή απασχολείται ή αναζητά εργασία ενεργά

3) Η αντιστοίχηση των δεξιοτήτων του ανθρώπινου δυναμικού με τις απαιτήσεις της αγοράς εργασίας είναι αποτελεσματική».

 

Τα στοιχεία δείχνουν ότι η χώρα μας καταλαμβάνει την τελευταία θέση στην Ευρώπη σ’ αυτό το δείκτη. Ο κύριος λόγος για την κάκιστη εικόνα των δεξιοτήτων του ελληνικού ανθρώπινου δυναμικού είναι η αναποτελεσματική αντιστοίχηση δεξιοτήτων με τις ανάγκες της αγοράς. Τι σημαίνουν όλα αυτά;

Οι Έλληνες έχουν μέτριες γνώσεις και δεξιότητες που δεν τις πολυχρησιμοποιούν στην αγορά εργασίας, ενώ δεν έχουν αρκετές γνώσεις και δεξιότητες που η αγορά έχει ανάγκη. Λίγο πολύ, σ’ αυτόν τον τομέα τα κάνουμε λάθος. Φυσικά, ένα μεγάλο μέρος του προβλήματος πηγάζει από το χώρο της παιδείας, σ’ όλες τις βαθμίδες της. Εκεί υπάρχουν δύο κύριες σχολές σκέψης: Η πρώτη σχολή θέλει την εκπαίδευση ως αυτοσκοπό, αδιαφορώντας για τις δεξιότητες και τις γνώσεις που χρειάζεται η αγορά. Εκφράζεται απ’ τη θέση ότι «ακόμα κι αν βγάζει το Πανεπιστήμιο στρατιές ανέργων, το κέρδος θα είναι ότι θα έχουμε μορφωμένη εργατική τάξη» και ότι «η μόρφωση δεν είναι εμπόρευμα».

Θεωρεί το πτυχίο ως χαρτί εισόδου κυρίως στο Δημόσιο ή στον ευρύτερο δημόσιο τομέα και αγωνίζεται σθεναρά ώστε εκπαίδευση και αγορά να εξακολουθήσουν τις παράλληλες πορείες, συμβάλλοντας η μία στην καταστροφή της άλλης. Είναι η «αριστερή» θέση που θεωρεί ότι τα πανεπιστήμια είναι χώροι ιδεολογικής ζύμωσης και εκπαίδευσης «ενεργών πολιτών». Όχι χώροι παραγωγής επιστημονικής αξιότητας και επαγγελματικής επάρκειας.

Άλλωστε όλοι δικαιούνται να ζυμώνονται ιδεολογικά και έτσι η αριστεία προκύπτει περίπου ως φυσικό δικαίωμα, όχι ως αποτέλεσμα μιας επίπονης προσπάθειας.

Το ενδιαφέρον δε για το δημόσιο συμφέρον είναι προσχηματικό, καθόσον «δημόσιο συμφέρον» σημαίνει κοινωνικό συμφέρον και κοινωνικό συμφέρον είναι να κρατήσεις ζωντανό το ίδρυμά σου σε συνθήκες σκληρού ανταγωνισμού και να αποδείξεις ότι τα προϊόντα που παράγεις ως πανεπιστήμιο που είναι ο απόφοιτος και η έρευνα, κάποιος ενδιαφέρεται να τα «αγοράσει», να τα χρησιμοποιήσει.

Η επίσημη δικαιολογία εδώ και δεκαετίες της Αριστεράς, είναι ότι μια υπηρεσία όπως η τριτοβάθμια εκπαίδευση, δεν είναι εμπόρευμα και αφού δεν είναι εμπόρευμα, δε μπορεί να επιτραπεί στο γενικό παραγωγό εμπορευμάτων που είναι το κεφάλαιο να την παράγει, να την πουλάει και γενικά να την πάρει στα χεριά του.

Έτσι, οι φίλοι του μοντέλου αυτού ενδιαφέρονται να απαγορευτεί η αγορά από τους πολίτες αυτής της χώρας, υπηρεσιών εκπαίδευσης και επίσης εμποδίζουν κάθε προσπάθεια αλλαγών που δεν τους συμφέρει.

Η δεύτερη σχολή σκέψης απαιτεί την αυτονόμηση, την απελευθέρωση και τον ανταγωνισμό ως εργαλεία βελτίωσης της παρεχόμενης εκπαίδευσης και προτείνει την άμεση και επείγουσα διασύνδεση της εκπαίδευσης με τις επιχειρήσεις, χωρίς να φοβάται ότι με αυτό τον τρόπο η παιδεία αλλοιώνεται αλλά αντίθετα ενισχύεται. Είναι η μη κρατικομονοπωλιακή παιδεία.

Το πρόσφατο νομοσχέδιο για την παιδεία είναι σίγουρα πιο κοντά στη δεύτερη σχολή σκέψης.

Αυτός είναι ο λόγος που μας κάνει να ελπίζουμε ότι κάποια στιγμή στο μέλλον η Ελλάδα θα ξεκολλήσει από τον πάτο του Ευρωπαϊκού Δείκτη Δεξιοτήτων.

Φαρμάκης Γρηγόριος

Show Buttons
Hide Buttons